Whisky uit IJsland - Het Whisky Gilde

Hoe whisky zich ontwikkelt in IJsland: distilleerderijen onder de vulkanen

IJsland. Het land van lavavelden, gletsjers, geisers – en… whisky? Jazeker. Wat ooit klonk als een paradox, is inmiddels een serieus hoofdstuk in de wereld van single malts. In deze longread neem ik je mee naar het ruige noorden, waar distilleerderijen opbloeien onder de schaduw van slapende vulkanen en whisky een geheel eigen identiteit krijgt.

Van visserij naar vatrijping

Tot voor kort stond IJsland vooral bekend om verse vis, thermale baden en noorderlicht. Whisky speelde geen enkele rol in de nationale cultuur – mede dankzij strenge alcoholwetten. Pas sinds 1989 is het distilleren van sterke drank weer toegestaan. In dat opzicht is IJslandse whisky letterlijk nog een jong destillaat. Maar jong betekent niet onbeduidend.

Waar Schotland eeuwen voorsprong heeft, maakt IJsland gebruik van iets wat je nergens anders ter wereld vindt: ongerepte natuur, schoon bronwater, lokaal gekweekte gerst en duurzame energie uit geothermische bronnen. En dát proef je.

Eimverk Distillery – De pionier

De eerste serieuze speler op IJslandse bodem is Eimverk Distillery, opgericht in 2009 net buiten Reykjavík. Hier wordt Flóki geproduceerd, een single malt whisky die volledig met IJslandse ingrediënten wordt gemaakt.

Wat Flóki uniek maakt? Ze gebruiken IJslandse gerst die is aangepast aan het korte groeiseizoen. Geen turf, geen import – alles is lokaal. Zelfs het moutproces is ambachtelijk. De spirit wordt gerijpt in vaten van nieuw Amerikaans eikenhout, en soms in sherry- of biercasks. De temperatuurwisselingen zorgen voor een snelle interactie tussen spirit en hout, wat de whisky een verrassend volwassen karakter geeft ondanks de jonge leeftijd.

Een bijzonder experiment is de “Sheep Dung Smoked Reserve” – jawel, gerookt met gedroogde schapenmest, net als vroeger het eten werd geconserveerd. Het klinkt ongebruikelijk, maar de rokerigheid is subtiel en rokerige whisky’s als Ardbeg of Laphroaig zijn vele malen intenser.

Víti – Whisky op de rand van de poolcirkel

Een tweede veelbelovende naam is Víti Distillery, gevestigd in Akureyri – niet ver van de poolcirkel. Hier wordt gewerkt aan een serie whisky’s die zich onderscheiden door rijping in gebruikte wijn- en bourbonvaten. Dankzij de koude winters en relatief warme zomers krijgen de vaten een natuurlijke “breathing cycle” die vergelijkbaar is met het rijpingsklimaat in de Highlands.

Víti profileert zich sterk met duurzaamheid: geothermische energie, lokale landbouw en een zero-waste beleid zijn kernwaarden. Hun eerste releases waren unaged spirits (new make), maar inmiddels liggen er vaten te rijpen die in 2026 als echte IJslandse single malt op de markt komen.

Wat maakt IJslandse whisky uniek?

De meeste whiskyliefhebbers denken bij terroir aan Schotse eilanden of Japanse bergdorpen. Toch heeft IJsland een aantal unieke factoren die de whiskystijl beïnvloeden:

Gletsjerwater: Ultrapuur smeltwater vormt de basis van het distillatieproces. Het is zacht en mineraalarm, wat zorgt voor een heldere spirit.
Klimaat: De constante wisseling tussen kou en mildheid versnelt het rijpingsproces, net als in Zwitserland of Zweden.
Afwezigheid van turf: Waar Islay turfrook in elke vezel draagt, kiest IJsland eerder voor ‘cleane’ distillatie – tenzij je dus Flóki’s mestvariant probeert.
Ambacht en schaal: Alles gebeurt kleinschalig en lokaal. Geen massaproductie, geen bulk bottelingen. Elke fles is een verhaal op zich.

Persoonlijke observatie: proefnotities onder het noorderlicht

Tijdens een reis in 2022 had ik het voorrecht om Flóki op locatie te proeven – in een houten huisje net buiten de hoofdstad, met zicht op de aurora borealis. De geur was moutig en fris, met tonen van appel, honing en vers hooi. De smaak begon zacht en fruitig, maar evolueerde naar specerijen en eikenhout. De afdronk was verrassend lang en verwarmend. Geen bombast, geen turfexplosie, maar een subtiele whisky die tijd nodig heeft om zich te ontvouwen. En dat is precies wat IJsland typeert: ingetogen klasse.

Internationale erkenning

Hoewel de productie nog bescheiden is, krijgt IJslandse whisky steeds meer aandacht op internationale beurzen. Flóki won medailles bij de San Francisco World Spirits Competition en werd geprezen om zijn “zachtheid en balans”.

Dat wekt interesse van whiskytoeristen én investeerders. Whiskyreizen naar IJsland nemen toe, net als private cask-initiatieven waarbij liefhebbers hun eigen vat kunnen laten rijpen in het land van vuur en ijs.

Toekomst: rijping in lavagrotten?

Een spannende ontwikkeling is het gebruik van natuurlijke lavagrotten als rijpingsruimte. Door de stabiele temperatuur en luchtvochtigheid zouden deze grotten perfect kunnen zijn voor lange vatrijping – vergelijkbaar met Franse wijnkelders of Japanse tempelmagazijnen.

De komende jaren zullen bepalend zijn voor de reputatie van IJslandse whisky. Maar de ingrediënten – letterlijk én figuurlijk – zijn er.

Conclusie: jong, puur en vol potentie

IJslandse whisky staat nog in de kinderschoenen, maar de eerste stappen zijn veelbelovend. Met distilleerderijen als Eimverk en Víti wordt gebouwd aan een geheel eigen stijl – puur, lokaal, duurzaam en avontuurlijk. Geen copy-paste van Schotland, maar een eigenzinnige benadering vanuit een ruig landschap.

Ben je benieuwd geworden?
Dan is Flóki een uitstekend beginpunt. Proef met aandacht, vergelijk, en laat je verrassen door wat IJsland te bieden heeft – niet alleen qua natuur, maar ook in je glas.

Verantwoorde consumptie
Drink whisky met mate. Geniet bewust. Niet voor personen onder de 18 jaar.

Veelgestelde vragen over IJslandse whisky

Wordt er echt whisky gemaakt in IJsland?

Ja. Sinds 2009 zijn er distilleerderijen actief, zoals Eimverk (Flóki) en Víti, die lokaal geproduceerde whisky op de markt brengen.

Wat is het verschil tussen IJslandse whisky en Schotse whisky?

IJslandse whisky is jonger, maar gebruikt unieke lokale ingrediënten zoals IJslandse gerst en gletsjerwater. Turf wordt weinig gebruikt, wat zorgt voor een subtieler profiel.

Is IJslandse whisky al internationaal verkrijgbaar?

Ja, onder meer Flóki wordt wereldwijd verkocht via gespecialiseerde webshops. De distributie is nog beperkt, maar groeiende.

Hoe smaakt IJslandse whisky?

Flóki heeft een fruitig, licht kruidig profiel met tonen van honing en mout. De rokerige versie (gerookt met schapenmest) is uniek maar verrassend mild.

Waar kan ik IJslandse whisky kopen of proeven?

Je kunt IJslandse whisky bestellen via gespecialiseerde whiskysites of deelnemen aan proeverijen, zoals die van Whisky Gilde.

Bronnen

Whisky.com. (2023). Whisky Guide. Geraadpleegd uit RatgeberA5_en_V1.0.pdf
Jackson, M. (2021). Whisky: The Definitive World Guide. Dorling Kindersley.
Eimverk Distillery. (2025). Over Flóki whisky. Geraadpleegd via https://www.flokiwhisky.is
Víti Distillery. (2025). Producten en visie. Geraadpleegd via https://www.vitidistillery.is